Selanik’teki Türk Toprağı: Atatürk Evi Müzesi

Çağdaş Türkiye’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, birçok kaynağa göre 1881 yılında Selanik’in Aya Dimitriya mahallesinin Apostolu Pavlu isimli sokağındaki 75 numaralı evde dünyaya geldi. 1933 yılında Selanik Belediyesi’nin Cumhuriyet’in 10. yılını kutlamak amacıyla aldığı karar ile bina, Türk-Yunan dostluğunu pekiştirmek adına Türkiye Cumhuriyeti’ne hediye edildi. Şimdi gelin, hep birlikte henüz Atatürk Evi Müzesi’ne gitme fırsatı bulamamış olanlar için kaleme aldığımız yazımızı inceleyelim.  Bu yazıdan sonra bir bilet uzağınızdaki Selanik’e ve oradan da Atatürk Evi Müzesi’ne muhakkak gitmek isteyeceksiniz.

Pembe Ev

1870’den önce yapılmış olan ve sonralarda Atatürk’ün babası Ali Rıza Efendi tarafından kiralanan bina, geniş bir avluya ve üç katlı bir yapıya sahiptir. Atatürk ise, 1881 yılında bu evin ikinci katında bir odada dünyaya gelmiş ve 1888 yılında babası Ali Rıza Efendi’nin ölümüne kadar ailesiyle bu evde yaşamıştır. Evin bahçesi, duvarları, odaları çocukluk anılarından izler taşır.

Ali Rıza Efendi’nin ölümünden sonra geçim sıkıntısına düşen Zübeyde Hanım, Mustafa Kemal ile kardeşleri Makbule ve Naciye’yi de alıp dayısının çalıştığı çiftliğe yerleşir. Çiftlikte kısa bir süre kaldıktan sonra Zübeyde Hanım’ın Gümrükler Müdürü Ragıp Bey ile evlenmesinin ardındaki yıllarda aile, tekrar Pembe Ev’e taşınır.

Balkan Harbi’nden sonra bölgedeki birçok Türk ailesi gibi Zübeyde Hanım da kızı Makbule ile İstanbul’a göç eder. Bu yolculuk sonrası onlar için farklı bir hayat başlar. Ve Atatürk’ün doğup büyüdüğü, çocukluk günlerinin büyük bir kısmını geçirdiği ev 1953 yılında Celal Bayar’ın da katkıları ile Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatına ve başarılarına adanan bir müzeye dönüştürülmüştür. Yaşanmışlığını izleri taşıyan müze, her yıl farklı yerlerden ziyaretçi ağırlamaktadır.

İç Dizayn ve Düzenlemeler

Pembe Ev’in müzeye dönüştürülme çalışmalarına başlandığında, evin o döneme kadar mübadele nedeni ile birçok farklı sahibi olduğundan ötürü değişen veya kayıp olan eşyalar yerine Topkapı ve Dolmabahçe Sarayı’ndan özenle seçilen eşyalar yerleştirilmiştir. Bu şekilde ev, eski düzenine göre yeniden dekore edilmiştir.

Atatürk Evi Müzesi’nde, takım elbiselerden çatal bıçak takımlarına kadar bizzat Mustafa Kemal Atatürk’e ait birçok kişisel eşya da uzun yıllar boyu sergilenmiştir. 1981 yılında tamirat çalışmalarına başlanan bina, yeniden orijinal rengi olan pembeye boyanmıştır. Ders kitaplarında görmeye alışık olduğumuz Atatürk’ün doğduğu ev, özüne dönmüştür.

2010 Yılı Restorasyon Çalışması

Atatürk’ün emri üzerine binanın çevresindeki arsanın satın alınması ile günümüzde Türk Başkonsolosluk binasının hemen yanında bulunan ev, son restorasyon çalışmasını 2010-2013 yılları arasında görmüştür. Pembe Ev, eskisinin aksine bugün biraz daha modern ve değişen çağa ayak uyduracak şekilde dizayn edilmiştir.

Atatürk’e ait video kayıtlarının projeksiyon cihazları ile duvara yansıtıldığı odalar, fotoğraflar ve dönem hakkında kısa bilgilerin yer aldığı panolar ile Atatürk’ün silikon bir heykelinin de bulunduğu evin yeni dekorasyonu turistlerce büyük ilgiyle karşılanmaktadır. 3 yıl süren restorasyon çalışmasının ardından tekrar ziyarete açılan binadaki eski eşyalar ise Ankara, Samsun, Eskişehir ve Bursa illerindeki başka müzelere transfer edilmiştir.

Hala Selanik’e biletini alıp Pembe Ev’i görme fırsatı bulamayanlar için ise; Ankara’da, Atatürk Orman Çiftliği içerisinde bulunan ve orijinal bina ile aynı ölçülere sahip, Atatürk’ün doğumunun 100. yıl dönümü anısına yaptırılmış Selanik Atatürk Evi Müzesi modeli doğru bir tercih olabilir. Ancak biz yine de hem modelini hem orijinalini en kısa sürede ziyaret edip tarihin derinliklerine doğru bir yolculuğa çıkmanızı dileriz. Selanik’e doğru yola çıkıp anıları yerinde hissetmenin keyfini yaşamanızı isteriz.

Yazı Hakkında Düşündüklerinizi Yazın